Pisos turísticos e vivendas baleiras: as discrepancias que marcaron «Hai Debate»

Manuel César, María Baleato, Marta Abal e María Rozas debaten en Radio Líder Santiago sobre o adianto electoral, a regulación dos pisos turísticos e as medidas para mobilizar as vivendas baleiras

A crise da vivenda centrou o debate entre as catro formacións con representación no Concello de Santiago no programa «Hai Debate», de Radio Líder Santiago, nunha mesa que abordou o adianto electoral ao 29 de novembro e as dificultades para acceder a un alugueiro na cidade. Manuel César, do BNG; María Baleato, do PP; Marta Abal, do PSOE, e María Rozas, de Compostela Aberta, confrontaron as súas posicións sobre as responsabilidades da Xunta e do Concello, os efectos da declaración de zona tensionada e o control das vivendas de uso turístico.

O intercambio deixou discrepancias tanto na lectura da convocatoria electoral como nas respostas ao problema residencial. Mentres o PP cuestionou a acción do Executivo estatal e os resultados das medidas municipais, o BNG e Compostela Aberta defenderon a regulación impulsada en Santiago. O PSOE reivindicou as actuacións dos anteriores mandatos, pero reclamou maior axilidade na aplicación da normativa.

Marta Abal abriu a análise electoral matizando que o rexeitamento das medidas de vivenda no Congreso non foi, ao seu xuízo, a única causa do adianto, aínda que si «a gota que colmou o vaso». A representante socialista acusou o PP e Junts de afastarse das solucións aos problemas da cidadanía e expresou a súa confianza no resultado das urnas: «Estamos convencidas de que o 29 de novembro, en España, volveremos a ter un goberno progresista».

María Baleato recibiu a convocatoria cun «por fin todos podemos decidir» e describiu unha etapa na que, segundo afirmou, as economías familiares sufriron intensamente. A representante popular vinculou o adianto coa situación da vivenda, pero tamén coa forma de gobernar de Pedro Sánchez. «Estaba gobernando sen orzamentos», reprochou, antes de engadir: «E así non se pode gobernar».

A lectura provocou a réplica de Abal, que defendeu a aprobación de medidas progresistas durante a lexislatura e as transferencias do plan estatal de vivenda ás comunidades autónomas. A socialista recoñeceu a importancia dos orzamentos, pero rexeitou que a súa ausencia permitise concluír que non houbera acción de goberno.

Desde o BNG, Manuel César asegurou que o adianto non colle a súa organización por sorpresa e reivindicou o traballo de Néstor Rego no Congreso en defensa dos intereses galegos. «Levamos moitos meses preparados para este adianto electoral», afirmou. Pola súa banda, María Rozas considerou que a convocatoria era unha posibilidade anunciada e advertiu de que a emerxencia residencial debe ocupar o centro da resposta política: «É o principal reto que temos por diante».

Rozas tamén cuestionou o lema empregado pola representante popular, ao entender que podía transmitir que ata agora a cidadanía non tiña capacidade de decisión. «Vivimos en democracia, todos podemos decidir», replicou. A integrante de Compostela Aberta expresou o seu desexo de que das eleccións saia un goberno progresista capaz de atender as dificultades de acceso á vivenda, especialmente entre a mocidade.

O debate trasladouse despois ás competencias e á xestión en Galicia. César e Rozas criticaron o balance das políticas autonómicas de vivenda e cuestionaron que o PP se presente como solución a unha crise que vincularon ás súas decisións. Baleato defendeu, pola contra, os pasos da Xunta e citou a previsión de poñer en marcha o polígono de Mallou, ao que asociou a creación de 3.000 vivendas.

A declaración de Santiago como zona de mercado residencial tensionado foi outro dos puntos de fricción. Baleato puxo en dúbida que se traducise, polo momento, nun incremento da oferta de alugueiro e pediu avaliar os seus efectos. César defendeu a súa utilidade fronte ás subas abusivas das rendas e acusou o PP de poñer obstáculos á declaración.

As vivendas de uso turístico concentraron o intercambio máis intenso. Abal cuestionou a velocidade coa que o goberno municipal aplica a regulación e resumiu a súa crítica nunha frase: «A aplicación práctica desa normativa vai lenta». Segundo os datos que expuxo, Santiago contaba con 69 vivendas con título habilitante municipal, fronte ás 603 inscritas no rexistro autonómico. A socialista reclamou actuacións tanto ao Concello como á Xunta para corrixir esa diferenza.

César respondeu que, desde a chegada do actual goberno municipal, as vivendas turísticas inscritas no rexistro da Xunta baixaran un 25% e asegurou que están en marcha inspeccións e sancións. Rozas tamén defendeu os resultados da regulación e reivindicou que o proceso comezou durante o mandato de Compostela Aberta, coa limitación destes usos no casco histórico. Na súa intervención situou a redución arredor do 26% e considerouna un indicador de que a política municipal está a funcionar.

Baleato puntualizou que a inscrición no rexistro autonómico se realiza mediante unha declaración responsable e sostivo que a Xunta dá de baixa as vivendas que incumpren os requisitos cando recibe os expedientes municipais completamente tramitados. «Todos estamos de acordo en que hai que regulalas», afirmou, aínda que mantivo as súas reservas sobre os efectos das medidas na oferta residencial.

A mobilización das vivendas baleiras abriu unha nova discusión. A representante do PP defendeu facilitar a súa saída ao mercado protexendo os propietarios e sinalou que esta vía podería ofrecer resultados máis rápidos que a construción. Rozas rexeitou que o medo a alugar sexa a explicación principal e apuntou á existencia de multipropietarios e ao baixo custo de manter inmobles desocupados. Tamén aludiu á elaboración dun censo e á posibilidade de aplicar unha recarga no IBI.

Abal coincidiu na necesidade de explorar ese parque baleiro e reivindicou medidas que permitan ampliar a oferta de alugueiro a prezos accesibles. A necesidade de actuar foi o punto de encontro entre as formacións; as diferenzas apareceron ao concretar como facelo, que administración debe asumir cada responsabilidade e con que rapidez poden chegar os resultados á cidadanía.