A Ponte, en Padrón, reivindica unhas cucañas que son «o emblema das festas»

Fidel Buceta, presidente da Comisión de Festas da Ponte 2026, presentou en Radio Líder Santiago unha celebración que encherá de actividade a parroquia os días 15 e 16 de agosto, cunha aposta decidida pola conservación das tradicións, as novas xeracións e unhas emblemáticas cucañas que aspiran a lograr un maior recoñecemento institucional

A Ponte, en Padrón, prepárase para vivir unha das fins de semana máis intensas do seu calendario festivo. Os días 15 e 16 de agosto, esta pequena aldea padronesa volverá converterse nun punto de encontro para veciñanza, visitantes e mesmo peregrinos, cun programa que combina tradición, xogos populares, actividades infantís, música e verbenas. Fidel Buceta, presidente da Comisión de Festas da Ponte 2026, explicou en Radio Líder Santiago os detalles dunha celebración que busca, por riba de todo, manter vivo un patrimonio festivo que pasa de xeración en xeración.

Buceta afronta o seu terceiro ano á fronte da comisión, formada directamente por seis persoas, aínda que o propio presidente deixou claro que detrás da organización existe unha rede de colaboración moito maior. «Directamente somos seis compoñentes, pero involucrada está media Ponte», resumiu durante a entrevista, destacando unha implicación veciñal sen a que sería imposible sacar adiante a cantidade de actividades programadas.

A festa, en realidade, xa botou a andar o pasado 8 de agosto coa celebración do XVII Campionato de Estornela e XIV Memorial Pedro Jamardo, unha cita coa que a organización lembra a unha persoa que colaborou coa comisión e que se converteu tamén nunha xornada de convivencia. A estornela ocupa un lugar especial no programa precisamente polo seu carácter tradicional e pola capacidade para reunir persoas de distintas idades e procedencias. «Non é só para os veciños. Amigos dos amigos, veciños doutras aldeas… participa todo o mundo», destacou Buceta.

Un dos sinais máis esperanzadores para a comisión é comprobar como os máis novos comezan a achegarse a estes xogos. «As novas xeracións que se están incorporando é algo moi bonito, que os nenos lle dean continuidade a isto», salientou o presidente. Para Buceta, a recuperación das tradicións xa deu pasos importantes e agora o reto vai máis alá: «O importante é conservar. Mantelo e conservar». Un obxectivo que, advertiu, só resulta posible cando existe resposta social: «Sen a participación non sería posible».

As cucañas, o emblema dunha festa aberta ao mundo

Pero se existe unha imaxe intimamente ligada ás Festas da Ponte son as cucañas. A cita será ás seis da tarde do domingo e volverá reunir participantes e público arredor dunha tradición que a comisión considera o verdadeiro emblema da celebración. Haberá tres bandeiras e premios económicos, nunha proba que nos últimos anos está conseguindo manter e ampliar a participación.

A singularidade da festaaumenta pola súa situación no Camiño de Santiago. A presenza de peregrinos que descobren as cucañas ao seu paso converte a celebración nun inesperado escaparate exterior. «Estamos no Camiño de Santiago e é un escaparate internacional», afirmou Buceta, convencido de que esta tradición tamén pode contribuír á proxección turística do municipio. «Moitas fotos sacan tamén ese día», apuntou sobre a curiosidade que esperta entre quen atravesa A Ponte.

As cucañas están abertas á participación e nos últimos anos mesmo houbo peregrinos que, ao atoparse coa celebración, preguntaron se podían probar sorte. A resposta da organización é clara: «Está aberto a todo o mundo». A comisión permite tamén a participación de maiores de 16 anos co correspondente consentimento paterno ou materno cando sexa necesario. «Aquí non hai discriminación de ningún tipo. Ao contrario», incidiu Buceta.

Tras as cucañas chegará outro dos momentos máis familiares, cos xogos tradicionais para a rapazada, entre eles as carreiras do ovo e de sacos. Para Buceta, esta parte da programación ten un valor que supera o puramente lúdico: «Gústame moito que os rapaces teñan actividade porque é unha forma de que leven continuidade destas cousas». A filosofía é enlazar unhas propostas con outras para conseguir, como explicou, «que a xente non teña tempo a aburrirse».

Unha petición de maior recoñecemento

A entrevista deixou tamén espazo para unha reivindicación que Buceta xa formulara en anos anteriores: avanzar cara a un maior recoñecemento institucional das cucañas e da súa singularidade. O presidente considera que a tradición conta cunha enorme aceptación social e vistosidade, pero entende que «habería que ir un punto máis alá».

A preocupación abrangue, ademais, o futuro das propias festas populares. Buceta advertiu de que, mentres as grandes celebracións concentran atención e recursos, as pequenas festas parroquiais afrontan dificultades crecentes para sobrevivir. «Quizais nos estamos esquecendo un pouco das festas patronais. E peligran. É difícil conservar estas festas», reflexionou.

Detrás de cada actividade hai, lembrou, moitas horas de traballo voluntario. A comisión conta coa colaboración constante de veciños que axudan a preparar os distintos espazos e actividades. «Hai xente que non está directamente, pero son os primeiros en colaborar, son os primeiros en botar unha man para todo, porque senón sería imposible», explicou. Un esforzo que require, segundo resumiu, «facelo con ilusión e de forma desinteresada».

Buceta agradeceu igualmente o apoio do Concello de Padrón, do persoal municipal, das empresas e dos negocios colaboradores. A capacidade de sumar apoios permite que unha aldea pequena consiga atraer durante estes días persoas de toda a contorna e mesmo de Santiago, con participantes chegados doutras localidades para competir en modalidades como a chave ou a estornela.

O presidente pechou a súa intervención cun convite sen excepcións para achegarse á Ponte durante a fin de semana. «Estades todos convidados a vir. Se queredes pasar unha fin de semana en ambiente familiar, rodeados de amigos, estades convidados», afirmou. Porque detrás do amplo programa, dos campionatos, das cucañas e das verbenas permanece unha idea que atravesou toda a entrevista: conservar unha festa require que a xente a faga súa.