Nicolás Esmorís: «Hai que penalizar os consumos de auga cando hai un período de seca»

Nicolás Esmorís, director executivo de Veolia, reclama investimentos para garantir o abastecemento, defende a actuación ante a vertedura de Tordoia e aposta pola reutilización da auga e por novas solucións fronte ás inundacións

O director executivo de Veolia, Nicolás Esmorís, defende revisar as tarifas da auga durante os períodos de seca para conter o consumo e afrontar os maiores custos de garantir o abastecemento. Nunha entrevista en Radio Líder Santiago, propuxo combinar esa medida coa mellora das infraestruturas, a interconexión de captacións e a procura de fontes alternativas. «Hai que penalizar os consumos cando hai un período de seca», afirmou.

Esmorís cuestionou que se manteñan as mesmas tarifas en condicións normais e nunha situación de alerta ou emerxencia por escaseza. «Non podemos seguir cunha tarifa de 60 céntimos por mil litros de auga cando non temos auga que subministrar», sinalou. Aclarou que se trata dunha proposta que debe estudarse e que non pretende triplicar o prezo, senón valorar incrementos nos momentos nos que prestar o servizo resulta máis custoso.

O directivo puxo como exemplo Santa Comba, onde estimou que o abastecemento mediante cisternas pode supoñer para o Concello un gasto de entre 80.000 e 100.000 euros. Lembrou que durante o verán varios municipios tiveron que recorrer a ese sistema e interromper a subministración durante determinadas horas para recuperar reservas. «Foi un verán moi complicado», resumiu. «Iso non pode seguir así».

Ao seu xuízo, a resposta require a implicación das administracións e das empresas. Esmorís propuxo estudar novas captacións en ríos con maior caudal, conectar os sistemas existentes e avaliar as necesidades de cada territorio. A revisión das tarifas, insistiu, debe formar parte dun conxunto de actuacións que reduza a dependencia das medidas de emerxencia.

A entrevista tamén serviu para repasar a vertedura de xurro en Tordoia que chegou ao Tambre e puxo baixo vixilancia o abastecemento de Santiago. Esmorís explicou que, no momento da conversa, o episodio xa pasara e os parámetros volveran aos valores habituais. Segundo relatou, o aviso do propietario ao 112 permitiu activar a resposta, mentres que as barreiras colocadas e o baixo caudal retardaron o avance da contaminación. A súa chegada ao Tambre produciuse cunha dilución que reduciu a concentración.

O responsable de Veolia defendeu a decisión de prepararse para a evolución máis desfavorable. «Hai que poñerse nese peor dos escenarios», afirmou. Valorou a coordinación con Augas de Galicia e co Concello de Santiago, así como a colaboración dos veciños e o traballo dos equipos de campo e laboratorio. Segundo os seus cálculos, realizáronse arredor de catrocentos controis durante o seguimento da vertedura.

Esmorís precisou que a análise non podía limitarse ao amonio, empregado como indicador de referencia. Unha vertedura de xurro, explicou, obriga a comprobar tamén a presenza de materia orgánica, bacterias e outros parámetros antes de decidir se a auga tratada pode enviarse aos depósitos. Nese contexto, destacou os limiares internos de alerta da planta do Tambre e a necesidade de avaliar continuamente a evolución do episodio.

Tamén advertiu das dificultades para substituír mediante cisternas o abastecemento dunha cidade do tamaño de Santiago. «Non hai cisternas que nos poidan subministrar», sinalou en referencia ás necesidades do conxunto da poboación. Ese recurso permitiría atender puntos críticos, pero non cubrir o consumo ordinario da cidade. Situou a marxe de reserva dispoñible entre unhas vinte e catro e trinta e seis horas, en función das circunstancias.

Entre as alternativas para aproveitar mellor os recursos, o directivo destacou a reutilización da auga depurada na limpeza das rúas e na rega. Advertiu, con todo, de que esa posibilidade require tratamentos específicos e instalacións preparadas. «Hai que facer un tratamento, aínda que só sexa para baldear ou para regas», explicou. Defendeu avanzar nesa vía para reducir o uso de auga potable en tarefas que poden atenderse con auga rexenerada.

O paso da seca ás chuvias intensas centrou outra parte da conversa. Esmorís reclamou adaptar as infraestruturas para reducir as inundacións e sinalou que a limpeza dos sumidoiros debe acompañarse doutras medidas. Entre elas, citou a separación das redes de augas pluviais e residuais, os tanques de tormenta e os parques inundables, capaces de recibir temporalmente a auga e liberala de maneira gradual.

En Santiago, describiu un proxecto piloto no polígono industrial que emprega solucións baseadas na natureza para conducir e tratar a auga de escorrentía. A iniciativa permite estudar a retirada dos materiais que arrastra desde as rúas e avaliar posibles usos posteriores. Esmorís tamén reclamou renovar as tubaxes, actuar sobre a potabilizadora e avanzar na planificación do saneamento.

No plano contractual, pediu unha solución á situación que definiu como «en precario» en Santiago. Segundo a estimación exposta na entrevista, Veolia reclama ao Concello entre nove e quince millóns de euros por distintos conceptos relacionados cos anos de prestación do servizo. O directivo avogou por negociar para resolver as discrepancias e evitar que sigan aumentando os custos.

Esmorís vinculou a integración da antiga Viaqua en Veolia cunha maior capacidade de investimento e coa dispoñibilidade de máis medios. Ao mesmo tempo, reivindicou o persoal e o coñecemento do territorio como elementos fundamentais para manter o servizo. «Seguimos sendo as mesmas persoas», afirmou, ao destacar a continuidade do equipo que traballa na xestión da auga en Galicia.